محمد على مجاهدى

437

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

در اين كه عمان سامانى بر تركيب نادرست « گنجينة الاسرار » آگاهى داشته و مىتوانسته گنجينهء الاسرار را جايگزين آن سازد ترديدى نيست ، ولى انگيزه اين عدم جايگزينى مشخص نمىباشد . شايد مشرب ملامتى عمان اين امر را اقتضا كرده باشد تا اگر هر از گاه از سرودن اين مثنوى ماندگار عاشورايى در خود احساس غرور كند ، اين تركيب نادرست به يارى او بشتابد و سرانگشت عيب‌جويان ، حباب غرور او را بشكند و او را از آفات آن در امان دارد ! و اللّه اعلم . اين قبيل سنت‌شكنىها در ادب پارسى پيشينه كهنى دارد كه پرداختن به آن از موضوع اين مقال بيرون است و در حوصله تنگ آن نمىگنجد . در شعر سعدى ، قاآنى ، صائب و ديگران مىتوان موارد بارزى از اين سنت‌شكنىها را نشان داد كه بررسى آن را به فرصت ديگرى موكول مىكنيم . برگزيدهء آثار عاشورايى عمان سامانى عمان سامانى منظومه گنجينه خود را به سال 1305 ه . ق در اصفهان به تشويق و ترغيب آقا سليمان خان - كه از او به عنوان « رييس خواجه‌سرايان » نام مىبرد - در طول يك سال آفريده است . با در نظر گرفتن سال تولد او ( - 1258 ه . ق ) نتيجه مىگيريم كه عمان سامانى به هنگام آفرينش اين اثر ماندگار « 1 » 47 و 48 ساله بوده و حدود هفده سال پس از آن نيز در قيد حيات بوده است . گنجينهء عمان ، يك اثر برگزيده است و انتخاب قسمت‌هايى از اين منظومه ماندگار عاشورايى امرى بس دشوار مىنمايد با اين همه براى رعايت شيوه‌اى كه در تنظيم اين تذكره به كار رفته به نقل قسمت‌هايى از آن بسنده مىكنيم :

--> ( 1 ) . در سال 1345 ش كه در مشهد مقدس به زيارت يكى از مردان خدا نايل آمدم امر فرمودند تا با مقابله نسخه‌هاى چاپى گنجينه و تصحيح و تنفيح آنها نسخه قابل استفاده‌اى از آن در اختيار شيفتگان ادب شيعى قرار دهم و خداى را سپاسگزارم كه در همان سال به انجام اين خدمت ناچيز توفيق يافتم و گنجينة الاسرار را با غزليات وحدت كرمانشاهى به دست چاپ سپردم كه از همان آغاز با اقبال بىسابقه ادب‌دوستان قرار گرفت و چاپهاى متعددى از آن تا به امروز به بازار كتاب عرضه شده است . هجدهمين چاپ آن توسط شركت چاپ و انتشارات اسوه در پنج هزار نسخه صورت گرفت كه هم اكنون نسخه‌اى از آن در بازار موجود نيست و ناشران بسيارى آمادگى خود را براى چاپهاى بعدى آن اعلام داشته‌اند كه به يارى خداوند با تجديد نظر كامل و اضافات بار ديگر به دست چاپ سپرده خواهد شد .